Jak walczyć z wypaleniem zawodowym
Wypalenie zawodowe określa stan psychologiczny, podczas którego osoba czuje się wyczerpana, a jej motywacja mocno spada. Osoba wypalona nie docenia siebie, ani swoich dokonań. Praca wydaje się wtedy nudna i powtarzalna, miejsce pracy - pozbawione perspektyw, a polityka firmy chaotyczna i niesprawiedliwa. Jak poradzić sobie z tym kryzysem?
Wypalenie zawodowe przytrafia się przedstawicielom wszystkich zawodów. Szczególnie narażone są trzy kategorie osób:
1) Osoby wykonujące zawody wymagające bliskiego kontaktu z ludźmi, a zwłaszcza z udzielaniem im różnego rodzaju pomocy. Stąd też częste występowanie tego zjawiska wśród pielęgniarek, ratowników medycznych, lekarzy, terapeutów, psychologów, pracowników socjalnych a także nauczycieli i wychowawców. Szczególnie narażeni są również handlowcy oraz doradcy personalni.
2) Wypaleniem zawodowym często dotknięte są osoby bardzo ambitne, zajmujące odpowiedzialne i samodzielne stanowiska, utożsamiające się z wykonywaną pracą, perfekcjoniści długotrwale żyjący w stresie i stawiający sobie ambitne zadania.
3) Syndrom wypalenia zawodowego pojawia się także często u osób ze skłonnością do pracoholizmu.
Przyczyny wypalenia zawodowego mogą leżeć zarówno po stronie warunków pracy (np. nieodpowiedni styl zarządzania instytucją, niewłaściwe relacje interpersonalne w pracy, nie-wystarczające zarobki, duże tempo pracy, wysoki poziom wymagań i konieczność ponoszenia dużej odpowiedzialności osobistej oraz wysoki stopień psychicznego zaangażowania koniecz-nego do wykonywania zawodu), jak i po stronie cech osobowych pracownika (cechy osobo-wości, strategie radzenia sobie ze stresem, system wartości, styl komunikowania się, umiej-scowienie poczucia kontroli itp.).
Jak nie dopuścić do wypalenia zawodowego?
Bardzo ważne jest zachowanie zdrowej równowagi pomiędzy życiem służbowym i prywatnym. Znajdowanie czasu na pielęgnowanie swoich pasji i zainteresowań.
Podchodzenie do obowiązków i zadań w pracy w sposób twórczy, szukając nowych rozwiązań, wprowadzając unowocześnienia i udogodnienia, bycie na bieżącą z nowinkami z branży, czytając branżową prasę.
Bardzo pomocne może okazać się planowanie dnia tak, jakby zależał od nas samych, a nie od odgórnych zaleceń. Jeśli pracę kończysz o godzinie 16, spróbuj zakończyć działania tuż przed szesnastą. Wyjdź z pracy dlatego, że już skończyłaś(eś), a nie dlatego, że dopiero teraz możesz.
Przygotowana lista zajęć i rzeczy do zrobienia na każdy dzień sprawi, że cały czas będziemy aktywni i nie dopadnie nas uczucie znużenia.
Zadowolenie z siebie i z życia sprawia, że bardziej optymistycznie podchodzimy do sfery zawodowej. Większy wysiłek owocuje większą satysfakcją, podsyca płomień zaangażowanie w pracę.
Jak walczyć z wypaleniem zawodowym?
Pomocna może być właściwa organizacja pracy, uzyskanie wsparcia i zrozumienia u przełożonych i współpracowników, przemyślenie oczekiwań co do wykonywanych zadań i samego charakteru pracy. Warto przypomnieć sobie swoje cele i oczekiwania, a także realnie ocenić kompetencje i uzdolnienia.
Niezbędne jest również wyraźne oddzielenie pracy od życia osobistego, dlatego należy zadbać o odpowiedni wypoczynek, aktywność fizyczną, niezakłócony telefonami urlop. Konieczne jest włożenie odrobiny wysiłku w radzenie sobie ze stresem, a także nauczenie się asertywności, aby nie brać na siebie zadań, którym nie możemy podołać.
Co może zrobić pracodawca?
Firmy i organizacje, mogą walczyć z wypaleniem zawodowym poprzez:
- zarządzanie stresem, a zwłaszcza jego przyczynami,
- rozładowywanie stresu poprzez wyjazdy integracyjne oraz szkolenia dające pracownikom możliwości rozwoju i uczenia się, w tym także spróbowania swoich sił także na innych polach,
- poszukiwanie źródeł stresu i neutralizowanie lub ograniczanie ich przez samych pracowników,
- zmiana postrzegania i oceny sytuacji stresujących przez pracowników,
- wsparcie społeczne (atmosfera i kultura organizacyjna firmy mają ogromny wpływ na częstotliwość występowania wypalenia zawodowego).
Można się realizować i można osiągać niesamowicie dużo, jednak aby cieszyć się sukcesami przez długi czas, warto oprócz pracy poświęcać czas dla rodziny i znajomych. W końcu to oni są naszym źródłem szczęścia.
W opracowaniu wykorzystano:
Ksiądzyna M. [Dok. elektr.] (2011). Wypalenie zawodowe. http://www.topmenedzer.pl/2009/01/wypalenie-zawodowe (odczyt 18.03.2011)
Wojciechowska J. (1990).Syndrom wypalenia zawodowego. Nowiny Psychologiczne 5-6., s. 83-91.
Wypalenie zawodowe [Dok. elektr.] (2011). http://poradnik-kariery.monsterpolska.pl/w-miejscu-pracy/problemy-w-miejscu-pracy/wypalenie-zawodowe/article.aspx (odczyt 18.03.2011)