Nadwrażliwość zębów
Co to jest nadwrażliwość zębów? Jak powstaje? Jakie są przyczyny nadwrażliwości?
Na te i wiele innych pytań odpowiada dr Joanna Rozwadowska.
Co to jest nadwrażliwość zęba?
Nadwrażliwość zęba to bólowa reakcja zęba na bodźce, które normalnie tego bólu nie wywołują. Najczęściej na bodźce termiczne: zimno - ciepło, pokarmy: słodkie - słone, działania mechaniczne, jak szczotkowane zębów czy nawet dotyk.
Jak powstaje?
Nadwrażliwość powstaje na skutek odsłonięcia kanalików zębinowych, głównie w rejonie tzw. szyjki zęba, czyli w miejscu gdzie korona zęba przechodzi w korzeń. W przypadku zdrowego zęba, szyjka chroniona jest przez warstwę szkliwa i dziąsła. Kiedy ta bariera ochronna ulegnie uszkodzeniu, odsłaniają się kanaliki zębinowe, poprzez które wszelkie bodźce drażnią zakończenia nerwowe i pojawia się ból.
Jakie są przyczyny nadwrażliwości zębów?
Do osłonięcia kanalików zębinowych przyczyniają się różne czynniki. Przy niewłaściwym, poziomym szczotkowaniu zębów, używaniu twardej szczoteczki, stosowaniu past ze zbyt dużą ilością składników ściernych, może dojść do zniszczenia bariery ochronnej, która chroni kanaliki i jest to bardzo częsta przyczyna nadwrażliwości.
Innymi przyczynami mogą być wada zgryzu, choroby przyzębia, choroby układu pokarmowego, przy których dochodzi do zakwaszania śliny, a ta niszczy twarde tkanki zęba. Na nadwrażliwość mogą także cierpieć osoby chorujące na bulimie, u których na skutek mocnego zakwaszenia śliny może również dochodzić do odsłonięcia kanalików zębinowych.
Kogo dotyczy problem z nadwrażliwością zębów?
Generalnie problem z nadwrażliwością zębów może dotyczyć wszystkich osób w każdym wieku. Badania wykazują jednak, że problem ten najczęściej dotyczy kobiet w wieku od 25 do 35 lat. Kładą one nadmierny nacisk na higienę jamy ustnej, przez co bardziej są narażone na uszkodzenie bariery ochronnej. Ze względu na profil psychologiczny, u kobiet znacznie częściej występują również parafunkcje (obgryzanie paznokci, ołówków, zgrzytanie i zagryzanie zębów) przyczyniające się do nadwrażliwości. W małym stopniu nadwrażliwość dotyczy dzieci.
Jak zapobiegać nadwrażliwości?
Główną metodą zapobiegania nadwrażliwości jest leczenie zaburzeń, które przyczyniają się do jej występowania: leczenie wad ortodontycznych, chorób przyzębia, chorób układu pokarmowego. Stosowanie prawidłowej techniki szczotkowania: używanie szczoteczki średnio twardej; pasty do zębów bogatej we fluor; szczotkowanie zębów ruchami "wymiatającymi", czyli takimi gdzie szczoteczkę prowadzimy z dziąsła, jakby naciągając dziąsło na ząb. A więc od dziąsła w kierunku korony zęba. Górne zęby myjemy ruchami z góry do dołu, a dolne z dołu ku górze.
Osoby z tendencją do nadwrażliwości powinny unikać spożywania kwaśnych pokarmów (jak np. owoce cytrusowe) oraz dużej ilości kwaśnych napojów (soków, napojów energetyzujących, coca-coli ).
U osób młodych, które w sytuacjach stresowych np. sesja egzaminacyjna, nerwowo zgrzytają i zagryzają zęby, mogą pojawić się znaczne dolegliwości. W tym okresie należy zachowywać higienę jamy ustnej stosując miękką szczoteczkę, szczotkować zęby ruchami "wymiatającymi", używać pasty do zębów z rodzaju sensitive, czyli do zębów z nadwrażliwością oraz płukanki. Gdy domowe metody nie pomagają powinny zgłosić się do lekarza dentysty.
Jak leczyć nadwrażliwe zęby?
Pacjentom cierpiącym na nadwrażliwość zębów proponujemy najczęściej pokrywanie zębów fluorem i stymulację mineralizacji.
Impregnacja kanalików fluorem, uszczelnia je i zamyka. Nie przewodzą one już tak łatwo bodźców do nerwów. Z kolei stymulacja mineralizacji to zabieg zamykający odsłonięte kanaliki zębinowe, polegający na pokryciu zębów specjalnym materiałem wypełniającym.
W przypadku dużych ubytków szkliwa w obrębie szyki zębowej zastosować trzeba wypełnienia kompozytowe.
Leczyć przyczyny, które prowadzą do nadwrażliwości, a więc wady zgryzu, choroby przyzębia i inne, które zostały wymienione wyżej.
Niektóre osoby doznają nadwrażliwości zębów np. po zabiegu wybielania. Dlaczego?
U osób szczególnie wrażliwych na ból może wystąpić tzw. przejściowa, krótkoterminowa nadwrażliwość np. po zabiegu wybielania, po scalingu, czyli usunięciu kamienia nazębnego, po leczeniu ubytków próchnicowych, zwłaszcza tych bardzo głębokich. O jej wystąpieniu decyduje osobnicza wrażliwość Pacjenta, specyficzna budowa zęba (np. gdy komora zęba jest bardzo obszerna, a sama ścianka stosunkowo cienka).
W przypadku wystąpienia nadwrażliwości pozabiegowej wystarczy unikać czynników drażniących (napojów słodkich, kwaśnych, gorących, bardzo delikatne szczotkować zęby miękką szczoteczką). Po kilku dniach do tygodnia dolegliwość powinna ustąpić.
Ukończyła studia na Wydziale Stomatologii Collegium Medicum UJ w Krakowie.
W 2006 roku rozpoczęła specjalizację oraz doktorat w Katedrze Periodontologii UJCM.
W dziedzinie stomatologii najbardziej interesuje Ją periodontologia.
Prywatnie interesuje się psychologią. Jej hobby to projektowanie wnętrz.
Gdyby nie została stomatologiem zajmowałaby się architekturą wnętrz.