Mikroskop w endodoncji
Od kiedy w endodoncji stosuje się mikroskop? Co daje leczenie kanałowe pod mikroskopem?
Czy każdy ząb leczony kanałowo wymaga użycia mikroskopu? Jak przebiega leczenie kanałowe pod mikroskopem? Na pytania odpowiada lek. stom. Karolina Martyniuk.
Od kiedy w endodoncji stosuje się mikroskop?
Mikroskop został zaadoptowany i zastosowany w stomatologii w początkach lat 70-tych. Nie od razu pracowano na mikroskopach stomatologicznych firm Leica czy Carl Zeiss. Był to sprzęt tak drogi, że praktycznie nieosiągalny. Początkowo wykorzystywano więc kolposkopy przerabiane na mikroskop endodontyczny oraz inne urządzenia powiększające.
Zastosowanie mikroskopu zabiegowego pozwoliło na wprowadzenie znacznej precyzji podczas leczenia, a tym samym dało szansę na uniknięcie powikłań i zagwarantowało możliwość rozwiązywania sytuacji problematycznych.
W ramach stomatologii mikroskop stosowany jest nie tylko w endodoncji ale także w stomatologii zachowawczej, protetyce, jest niezbędnym instrumentem przy zabiegach z mikrochirurgii (np. resekowanie zęba, wypełnienia wsteczne), których nie można dobrze przeprowadzić bez użycia mikroskopu. Prawie cała stomatologia to dziedzina, w której lekarz porusza się na małym polu, gdzie wysoka precyzja pracy oraz dbanie o szczegóły decydują o powodzeniu przeprowadzonego zabiegu.
Co daje leczenie kanałowe pod mikroskopem?
Leczenie kanałowe polega na usunięciu zainfekowanej lub martwej miazgi z komory i kanałów korzeniowych zęba, opracowanie kanałów korzeniowych a następnie ich szczelnym wypełnieniu. Wnętrze zęba trzonowego to komora o wymiarach około 3 x 4 mm. Na tym obszarze znajduje się kilka ujść kanałów korzeniowych o przekroju ułamka milimetra, które trzeba odnaleźć i wyleczyć. Zastosowanie mikroskopu umożliwia dokładną lokalizację ujść kanałów korzeniowych, pozwala na dokładne ich oczyszczenie i precyzyjną ocenę szczelności wypełnienia. Mikroskop pozwala "zajrzeć" do wnętrza kanałów korzeniowych, ocenić ich długość i kształt, zlokalizować ewentualne przeszkody.
Nierzadko przy leczeniu kanałowym napotykamy na pewne trudności, jak wąskie lub zarośnięte kanały, zakrzywione korzenie, boczne, niewielkie, nietypowo położone odnogi, perforacje, czy też złamane i pozostawione wcześniej narzędzia. Uporanie się z takimi komplikacjami i anomaliami anatomicznymi bez użycia mikroskopu jest praktycznie niemożliwe.
Wyniki badań dotyczące ilości kanałów w szóstkach górnych bez powiększenia i z powiększeniem obrazują, jak bardzo wzrosła wykrywalność kanałów dodatkowych, dzięki użyciu w praktyce endodontycznej urządzeń powiększających. Bez powiększenia tylko 30-40% badanych szóstek miało cztery kanały lub więcej, przy powiększeniu pod mikroskopem wynik wrósł do 70-80% , a badanie usuniętych zębów dało wynik aż 90%.
Mikroskop zabiegowy pozwala nam nie tylko na pracę w powiększeniu, ale przede wszystkim na równomierne i jednolite oświetlenie pola operacyjnego, nawet jeśli zabieg przeprowadzany jest w długich i wąskich kanałach korzeniowych. Dzięki mikroskopowi wykonujemy zabiegi stomatologiczne z nieporównywalnie większą precyzją, osiągając znacznie wyższą skuteczność leczenia.
Czy każdy ząb leczony kanałowo wymaga użycia mikroskopu?
W nowoczesnej endodoncji, wysokiej jakości leczenie bez kontroli mikroskopu jest niemożliwe. Przeoczenie kanału czy też niedostateczne oczyszczenie jego światła może być powodem bardzo poważnych powikłań. We wszystkich utrudnieniach jakie napotkamy podczas leczenia kanałowego, mikroskop znacznie zwiększa szanse na prawidłowe przeleczenie zęba oraz uniknięcie komplikacji i powikłań w przyszłości.
Niedokładnie wykonane leczenie endodontyczne pierwotne z powodu braku silnego powiększenia, powoduje konieczność przeprowadzenia leczenia powtórnego, a to już bardzo rzadko udaje się przeprowadzić bez użycia mikroskopu. Jest bardziej skomplikowane, wymaga więcej czasu, a w związku z tym jest też bardziej kosztowne.
Jak przebiega leczenie kanałowe pod mikroskopem?
Leczenie pod mikroskopem nie różni się wiele od typowego leczenia kanałowego. Pacjenta układamy w pozycji leżącej (nie tylko przy leczeniu kanałowym pod mikroskopem, ale i przy większości zabiegów stomatologicznych) co zapewnia dobrą widoczność i wysoką ergonomię pracy lekarza i asystentki. Po zabezpieczeniu Pacjenta koferdamem czyli płatem z gumy izolujący ząb z jamy ustnej, lekarz otwiera ząb aby mieć dostęp do kanałów. Mikroskop umieszczony na specjalnym wysięgniku znajduje się tuż nad głową Pacjenta co umożliwia wgląd do wnętrza zęba. Dostępne w mikroskopie powiększenia i oświetlenie pola operacyjnego, gwarantują uzyskanie maksymalnej precyzji pracy i znacznie zwiększają skuteczność zabiegu.