Powiązania kręgosłupa z zębami
Aleksander Lizak - Fizjoterapeuta, Międzynarodowy Instruktor metody PNF, Międzynarodowy Instruktor Terapii Manualnej OMT Nauczyciel Fizjoterapii w Polsce, Niemczech, Brazylii, Korei Południowej, Japonii.
Dzisiejsza nowoczesna medycyna w Europie i na świecie opiera się na ścisłej współpracy różnego rodzaju specjalistów. Jedną z bardzo częstych kombinacji jest współpraca lekarza stomatologii i fizjoterapeuty. Moje osobiste doświadczenie na tej płaszczyźnie to 15 letnia współpraca ze stomatologami niemieckimi, która miała miejsce w Mulheim an der Ruhr (Nadrenia – Westfalia), gdzie prowadziłem gabinet fizjoterapii . Na czym polega ta współpraca:
Trakt twarzowo-szczękowy to jeden biomechaniczny kompleks, do którego zalicza się kręgosłup szyjny wraz z stawami szczytowymi głowy, obręcz barkową oraz stawy żuchwowo - skroniowe. Poniższa rycina pokazuje jak ściśle te wymienione odcinki ciała są z sobą anatomicznie powiązane.
Rysunek 1
Składowymi stawów żuchwowo-skroniowych są panewki utworzone przez kość skroniową oraz żuchwa, w której usadowione są zęby. Podczas gryzienia (szczególnie twardego pokarmu) wywieramy zębami szczęki i żuchwy bardzo duży nacisk na gryziony pokarm, a co za tym idzie na wszystkie struktury znajdujące się w sąsiedztwie. W wypadku zmiany ustawienia, którejkolwiek z widocznych na rysunku komponentu, zmienia się cała mechanika omawianego kompleksu. Czasami bywa tak, że stomatolog potrafiący rozpoznać nieprawidłową pozycję kręgosłupa szyjnego, a co za tym idzie złą pozycję głowy wraz z stawami skroniowo-żuchwowymi, odsyła pacjenta do fizjoterapeuty. Ten podejmując odpowiednie działania na poziomie stawów, mięśni a czasami nerwów obwodowych próbuje odtwarzać prawidłowe ustawienie i mechanikę pracy całego kompleksu.
Literatura opisuje przypadki, gdy nieprawidłowa mechanika tego kompleksu, a szczególnie stawów żuchwowo-skroniowych, powodowała zaburzenie mechaniki całego kręgosłupa wraz z odcinkiem lędźwiowym i krzyżowym. Najlepsze i najbardziej profesjonalne wypełnienie zębów lub stworzenie najlepszej protezy, nie będzie zadawalało Państwa w 100 %, jeśli nie zlikwiduje się przyczyn mechanicznych kompleksu twarzowo-żuchwowego.
Sytuacja może być oczywiście odwrotna, gdy złe wypełnienie zębów lub ich zaprotezowanie może zmienić mechanikę gryzienia pokarmu i wtórnie spowodować dolegliwości stawów żuchwowo – skroniowych i całego kręgosłupa. Fizjoterapeuci potrafią skutecznie poradzić sobie ze szczękościskiem, uczuciem "przeskakiwania w stawie skroniowo-żuchwowym" oraz innymi zaburzeniami mechaniki tego stawu. Pomagają pozbyć się bolesnych konsekwencji nocnego zaciskania zębów lub "zgrzytania zębami", które w znaczący sposób niszczy powierzchnie zębów. Odpowiednia interwencja niweluje także bóle głowy pochodzenia odkręgosłupowego, a także szumy uszne i zawroty głowy.
W przezwyciężaniu powyższych zaburzeń i dolegliwości się stosuje się przede wszystkim techniki stawowe i mięśniowe z terapii manualnej, oraz techniki mięśniowe z koncepcji PNF przywracające prawidłową szynę ruchu w kręgosłupie szyjnym. W razie konieczności stosuje się różne techniki masażu mobilizującego i poprzecznego.