Implantoprotetyka 
Czy istnieją różnice w jakości pomiędzy implantami? W czym rozwiązania implantologiczne są lepsze od tradycyjnych metod przy uzupełnianiu braków zębowych? Jakie możliwości daje leczenie implantologiczne i uzupełnienia protetyczne w przypadku braku pojedynczego zęba, kilku zębów i bezzębia? Na i inne pytania odpowiada dr Tomasz Rozwadowski.
Czy istnieją różnice w jakości pomiędzy implantami?
Decydując się na konkretne rozwiązanie implantologiczne, Pacjenci zwykle zwracają uwagę na cenę. Na rynku dostępne są implanty już za ok. 1500 zł ale i za 7000 zł. Mówiąc o jakości implantów należy zwrócić uwagę na kilka rzeczy, które mają ogromne znaczenie i wpływ na ich jakość.
Czystość stopu tytanu, jakość powierzchni i wytrzymałość. Do budowy implantów stosuje się tytan, materiał od wielu dziesięcioleci stosowany w ortopedii. Organizm człowieka akceptuje tytan jak tkankę własną, tak że kość narasta bezpośrednio na implancie i traktuje go jak naturalny korzeń zęba.
Komercyjnie czysty tytan występuje w IV klasach (norma ASTM: American Society of Testing Materials), różniących się zawartością tlenku tytanu, a w konsekwencji wytrzymałością.
Wytrzymałość tytanu zależy również od rodzaju obróbki, jakiej zostanie poddany. Kosztowym, ale jednocześnie najbardziej optymalnym z punktu widzenia wytrzymałości materiału jest tzw. obróbka na zimno. Taki proces zapewnia przeniesienie przez prawidłowo wprowadzony implant o średnicy > 4mm praktycznie każdego obciążenia, jakiemu może zostać poddany w jamie ustnej. Aby uniknąć kosztownego procesu obróbki na zimno, wiele firm produkujących implanty stosuje zamiast komercyjnie czystego tytanu jego stop z aluminium i wanadem (TiAlV, 6% Al, 4% V) określany jako grade V. Jego zaletą jest niewątpliwie większa wytrzymałość mechaniczna. Wadą natomiast fakt, że nie jest to stop homogeniczny – poszczególne składniki nie są równomiernie rozłożone w strukturze stopu. Poddanie go dalszej obróbce (piaskowanie, wytrawianie) w celu uzyskania porowatej powierzchni powoduje, że uzyskana powierzchnia również nie jest homogeniczna – poszczególne składniki uwalniane są nierównomiernie. W konsekwencji, poziom integracji takiego implantu z tkanką kostną jest kilkukrotnie mniejszy, niż w przypadku implantów tytanowych z powierzchnią o optymalnej strukturze.
Badania naukowe dowiodły, iż proces osteointegracji, czyli połączenia z kością zachodzi szybciej, jeśli powierzchnia implantu jest wolna od zanieczyszczeń związanych z kontaktem implantu z powietrzem atmosferycznym podczas procesu produkcyjnego. Ultraczysty implant ma większą energie powierzchniową, co radykalnie skraca proces osteointegracji.
Możliwości odbudowy protetycznej. Wykonanie odbudowy protetycznej naśladującej utracone zęby Pacjenta jest głównym celem leczenia implantoprotetycznego. W zależności od wyboru systemu implantologicznego konkretnej firmy, mamy mniej lub więcej możliwości aby funkcjonalność i estetyka umocowanych protez dawała Pacjentowi prawie idealne poczucie odzyskania utraconych zębów.
Oprócz estetyki pracy protetycznej bardzo ważne jest zachowanie zadowalającego wyglądu tkanek miękkich, okołozębowych. Problemy z estetyką w odcinku przednim dotyczą głównie estetyki czerwonej dziąseł i brodawek (zawiązek zębiny i miazgi zęba). Aby dziąsło wokół korony wyglądało estetycznie, musimy mieć na przykład, możliwości uzyskania różnych kątów korony względem implantu oraz możliwości stosowania łączników pełnoceramicznych a nie metalowych. Naturalna brodawka międzyzębowa ma wysokość nawet 4,5 mm licząc od brzegu kości. Niedostateczna wysokość brodawek powoduje powstawanie czarnych trójkątów pomiędzy zębami a dziąsłem. A to tylko niektóre problemy z zachowaniem czerwonej estetyki w odcinku przednim, z którymi jedne systemy implantologiczne radzą sobie w sposób zadowalający a inne nie.
Serwis. Most, korona lub inna proteza oparte na implancie mogą ulegać z czasem zużyciu lub wymagać wymiany z innych powodów. W przypadku konieczności wymiany korony, potrzebny jest m.in. łącznik implantologiczny (inaczej filar protetyczny), który jest elementem łączącym śrubę implantologiczną z koroną porcelanową. Jeżeli firma, której implanty zostały nam wszczepione była małą koreańską firmą, której nie ma już na rynku, brakuje nam narzędzi i ważnych elementów, aby wymiana tych zewnętrznych elementów była możliwa. Bardzo ważna więc jest pewność, że zawsze będziemy mieć dojście serwisowe do wszczepionych na stałe implantów.
Jaki system implantologiczny wybrać?
Na świecie jest około 4000 systemów implantologicznych. Na targach w Kolonii, w których uczestniczyłem w tym roku, prezentowano 800 systemów, z czego na Polskim rynku dostępnych jest około 100.
Każda firma produkuje implanty różnej długości i szerokości, równoległe, stożkowe, z gwintami mniej lub bardziej agresywnymi. Rodzaj implantu dopasowujemy w zależności od konkretnego miejsca w kości, gdzie zostanie wszczepiony oraz od tego czy mamy do czynienia z brakiem pojedynczego zęba, kilku zębów czy z bezzębiem. O typie, ilości i umieszczeniu implantów decyduje lekarz stomatolog.
Jeśli Pacjent chciałby mieć implant określonej marki, bo ma na przykład do niej zaufanie, a nie występują medyczne przeciwskazania to możemy wybrany przez Pacjenta implant wszczepić. Pamiętajmy jednak, że kość nie rozpoznaje marki. Niektóre firmy implantologiczne aby dotrzeć ze swoim produktem do gabinetów stomatologicznych, drogą reklamy wpływają na preferencje Pacjentów.
Wprowadzając określony system implantologiczny do gabinetu stomatologicznego sprawdzamy badania i dowody naukowe świadczące, o tym że dany system zapewnia najwyższą jakość, bezpieczeństwo oraz znakomitą estetykę. Szczególną uwagę zwracamy także na stały i profesjonalny serwis zapewniony również w przyszłości.
W czym rozwiązania implantologiczne są lepsze od metod konwencjonalnych przy uzupełnianiu braków w uzębieniu?
Do czasów implantów, jako lekarze w wielu przypadkach byliśmy bezradni. W pierwszych latach swojej pracy (w państwowej przychodni) zdarzały się przypadki, w których ze względu na niekorzystne warunki fizyczne (brak możliwości utrzymania protezy w jamie ustnej) i ograniczony limit możliwości, nie mogliśmy zaopatrzyć Pacjenta w protezę. Implantologia poszerzyła możliwości i horyzonty stomatologii, a to co kiedyś było niemożliwe stało się łatwo dostępne.
Implant jest najbardziej zbliżoną do fizjologicznej formą odbudowy brakującego zęba. Najistotniejszą cechą jest sposób przenoszenia sił żucia. Naturalne zęby przenoszą siły żucia bezpośrednio na kość, taka jest ich funkcja. Takie samo działanie uzyskujemy w przypadku korony zęba osadzonej na implancie. Wprowadzając sztuczny korzeń zęba (implant) indywidulanie przenosimy obciążenie zgryzowe bezpośrednio do kości. Wszystkie inne rozwiązania, niż implanty, przenoszą tę siłę na dziąsło lub na sąsiednie zęby, na których się opierają. W efekcie dają krótkoterminowe korzyści a długoterminowo uszkadzają cały układ zębowy.
Działanie sił żucia poprzez implant na kość stymuluje procesy jej przebudowy i sprawia, że kość w tym miejscu nie zanika, w przeciwieństwie do konwencjonalnych protez ruchomych, których wieloletnie użytkowanie wiąże się ze znacznymi zanikami kostnymi.
Protezy są nie tylko niezdrowym rozwiązaniem uzupełnieniem braków zębowym ale i niewygodnym. Powodują dyskomfort podczas jedzenia, są niestabilne powodując seplenienie i niewyraźną mowę, ruszają się, mogą nawet wypadać.
Implanty pozwalają na płyną rozmowę, pozwalają na jedzenie posiłków, których spożywanie z ruchomą protezą może być trudne a czasem nawet niemożliwe. Eliminują potrzebę używania klejów protetycznych w celu utrzymania protezy na miejscu. Wszystko to sprawia, że podnosi się jakość życia Pacjentów, wzmacnia ich pewność siebie oraz chęć do życia.
Tradycyjne mosty są bardziej komfortowym rozwiązaniem uzupełniania braków zębowych. Jednak w klasycznej protetyce ich założenie wymaga oszlifowania innych często zdrowych zębów. W przypadku implantów, odbudowa jest niezależna od innych zębów. Gdy uzupełniamy brakujący ząb implantem, nie jest konieczne wsparcie przylegających zębów i naturalne zęby nie muszą zostać nieodwracalnie uszkodzone. Poza tym tradycyjny most nie zwiększa nam ilości korzeni, które przenoszą siły żucia na kość. Pozostające pod mostem korzenie są więc dużo bardziej obciążone.
Jakie możliwości daje leczenie implantologiczne i uzupełnienia protetyczne w przypadku braku pojedynczego zęba, kilku zębów i bezzębia?
Brak pojedynczego zęba. Najczęściej tracimy pojedyncze zęby. Powodami są złamania, powtórne leczenie kanałowe, zakażenia, nieszczęśliwy wypadek.
Rozwiązanie: Pojedyncza korona protetyczna oparta na jednym implancie wszczepionym w miejsce brakującego zęba. Jest to rozwiązanie dla zębów zarówno przednich, jak i bocznych.
W przypadku bardzo zniszczonego zęba, po powtórnym leczeniu kanałowym, z wątpliwymi rokowaniami na przyszłość, który musi zostać zaopatrzony koroną, warto rozważyć rozwiązanie implantologiczne. Patrząc na koszty oraz długoterminowość leczenia może okazać się o wiele tańsze i bardziej korzystniejsze.
Brak kilku zębów. Liczba przewidzianych w planie leczenia implantów nie zawsze pokrywa się z liczbą brakujących zębów. Nie jest to dobre rozwiązanie głównie z potrzeby zachowania tkanek miękkich wokół implantu. Wszczepiamy mniej implantów niż jest brakujących zębów szczególnie w odcinku przednim.
Rozwiązania: Jeśli brakuje nam np. 4 zębów z przodu, a więc tu gdzie wymagana jest największa estetyka wszczepiamy dwa implanty na cztery braki. Jeśli braki występują z tyłu a więc brakuje piątki, szóstki, siódemki, zębów w których mamy więcej korzeni stosujemy więcej implantów.
Odnośnie wszczepianej liczby implantów przypomniał mi się paradoksalny przypadek lekarza, który nie tylko, że każdy ząb Pacjenta uzupełnił implantami, to jeszcze w przypadku zęba dwu-trzy korzeniowego także każdy z korzeni. W rezultacie Pacjent miał wszczepione trzy implanty zaopatrzone w jedną koronę.
Brak wszystkich zębów. W przypadku bezzębia najczęściej stosujemy trzy rozwiązania. Wybór konkretnego zależy od jakości i ilości tkanki kostnej Pacjenta. Obecnie możliwości regeneracji kości bardzo się zwiększyły. Dzięki zabiegom tzw. sterowanej regeneracji kości, jesteśmy w stanie zbudować miejsce na wszczepienie implantów.
Rozwiązanie pierwsze: Już przy dwóch wszczepionych implantach z zaczepami kulkowymi mamy możliwość, zaopatrzenia Pacjenta w tradycyjną protezę plastikową. Ten rodzaj protezy mimo swoich wielu wad, dzięki implantom, zapewnia znaczącą poprawę komfortu jej użytkowania. Rozwiązanie to stosujemy zwykle u osób starszych, które nie chcą większego leczenia implantologicznego.
Rozwiązanie drugie: Cztery implanty wraz ze specjalnymi połączeniem (np. belka, teleskop) zapewniają dobrą stabilizację protezy, komfort i pewność podczas gryzienia i mówienia. Nie mają plastikowych elementów podniebienia. Można je nazwać mostem ruchomym, gdyż przy czterech implantach nie są osadzone na stałe.
Rozwiązanie trzecie: Wszczepienie sześciu implantów daje znakomitą podstawę do odtworzenia pełnego łuku zębowego mostem mocowanym na stałe. Takie rozwiązanie gwarantuje duży komfort i znakomity efekt wizualny.