Porządek w ustach czyli higiena jamy ustnej
Co się może stać, gdy nie czyścimy zębów? Dlaczego trzeba poddawać się higienizacji? Czy piaskowanie nie niszczy zębów? - na te i wiele innych pytań odpowiada nasz ekspert higienistka Barbara Prostacka z Galerii Uśmiechu.
W jaki sposób myć zęby?
Są dwie metody mycia zębów – jedna dla dzieci, a druga dla dorosłych. Dzieci uczymy myć zęby ruchami okrężnymi, „kółeczkami”. Starszym zaleca się mycie zębów metodą wymiatania. Układamy szczoteczkę na dziąśle oraz zębie górnej szczęki i wymiatamy wszystko ku dołowi, czyli w stronę powierzchni żujących. Czyścimy tak kolejno wszystkie żeby, powtarzając tę czynność od strony języka i policzka. Powierzchnie żujące szorujemy poziomymi ruchami. Zęby w żuchwie (dolna szczęka) czyścimy tak samo jak górnej, zmieniając tylko kierunek wymiatania na „ku górze”. Wszystkie opisane powyżej czynności należy kilkukrotnie powtarzać. Po umyciu zębów należy oczyścić nitką dentystyczną powierzchnie między nimi, a następnie przepłukać je płynem do płukania ust.
Czy nitkowanie zębów jest konieczne czy wystarczy przepłukać zęby płynem?
Nitkowanie, mimo że czasochłonne i na początku trudne do wykonania, jest konieczne. Dzięki niemu możemy usunąć zalegającą płytkę bakteryjną z przestrzeni międzyzębowych. Jeżeli zostawimy resztki pokarmu w tych przestrzeniach, to z naszych ust będzie można poczuć nieprzyjemny zapach, a w niedługim czasie powstanie tam próchnica. Płyn do płukania też jest ważny, gdyż pozwala usunąć pozostałości, których nie udało nam się pozbyć przy pomocy szczoteczki i nitki. Płynu tego należy używać minimum raz dziennie.
Jaką szczoteczkę wybrać - elektryczną czy zwykłą?
To wszystko zależy od potrzeb i umiejętności Pacjenta. Tym, którzy mają mniejsze umiejętności i mniej czasu polecam szczoteczkę elektryczną. Pozwala ona, bez większego wysiłku, dokładnie wyczyścić wszystkie zakamarki. Szczoteczkę zwykłą polecam Pacjentom, którzy są bardziej sprawni manualnie. Warto jednak podkreślić, że obiema szczoteczkami można również nie domyć zębów, jeżeli wykonuje się to niepoprawnie. Ważna jest także twardość szczoteczki.
No właśnie, czy szczoteczka do zębów powinna być miękka czy twarda?
Polecam średnio twardą szczoteczkę, to te z napisem „medium” – nie jest ona za miękka, więc pozwala dokładnie usunąć płytkę bakteryjną i resztki pokarmu, ale nie jest także tak twarda, żeby uszkodzić szkliwo i dziąsła.
Jaką pastę wybrać?
Nie ma jednej pasty odpowiedniej dla wszystkich Pacjentów. Dobieram je w zależności od indywidualnych potrzeb poszczególnych osób. Ważne jednak, żeby pasta zawierała w sobie fluor.
Czym jest osad i kamień nazębny? Czy można zapobiegać ich powstawaniu?
Aby uniknąć osadu trzeba by zrezygnować z picia mocnej kawy, herbaty i palenia papierosów. Niestety wielu z nas, trudno jest z tego zrezygnować – wtedy konieczne jest systematyczne odwiedzanie gabinetu higienizacyjnego. Kamień, to tak naprawdę resztki pokarmowe, które po pewnym czasie pozostawania w jamie ustnej mineralizują się. Żeby usunąć owe resztki, a przez to zmniejszyć prawdopodobieństwo powstawania kamienia, należy nitkować zęby przynajmniej raz dziennie. Oczywiście najlepiej byłoby to robić po każdym posiłku.
Co może się stać z zębami, gdy nie będziemy ich czyścić?
Gdy nie będziemy systematycznie czyścić zębów doprowadzi to do powstania próchnicy, a zalegający pokarm w przestrzeniach międzyzębowych doprowadzi do powstania, wspomnianego już wcześniej, nieprzyjemnego zapachu. Próchnica będzie się pogłębiać – psuć będzie się po kolei: szkliwo, zębina, miazga i cement zębów. Gdy próchnica zbliży się do miazgi zębowej ząb zacznie nas boleć. Ból ten często jest nie do zniesienia, a wtedy pomóc może już tylko lekarz dentysta. Jeżeli próchnica dojdzie do miazgi, to konieczne jest wtedy leczenie kanałowe. Jeżeli nie będziemy nitkować zębów, to powstający na nich kamień może doprowadzić do stanu zapalnego dziąseł (poznajemy to po krwawieniu), a w konsekwencji do parodontozy - czyli zaniku kości.
Jak czyścić implanty i inne prace protetyczne?
W zależności od rodzaju protetyki stosujemy różne metody. Jeżeli Pacjent ma most, to powinien używać specjalnych nici do oczyszczania powierzchni między naturalnym uzębieniem a pracą protetyczną. W przypadku implantów, bądź pojedynczych koron, zalecam standardową higienę.
Co to jest higienizacja jamy ustnej?
Higienizacją określa się profesjonalny zabieg usunięcia kamienia nazębnego i osadu, którego nie jesteśmy w stanie usunąć sami w domu. Wykonuje się je po to, żeby mieć zdrowe i ładne zęby oraz dziąsła. Cały zestaw zabiegów higienizacyjnych to: scaling, piaskowanie i fluoryzacja.
Jak często należy chodzić do higienistki?
Zdecydowana większość Pacjentów potrzebuje higienizacji co pół roku, jednakże niektóre osoby mogą wymagać tych zabiegów nawet co trzy miesiące. Dzieje się tak dlatego, że mają oni szczególne skłonności do osadzania się osadu lub/i kamienia nazębnego.
A co jeżeli nie będziemy poddawać się zabiegom higienizacyjnym?
Pomimo dokładnego czyszczenia zębów w domu (szczotkowanie, nitkowanie, płukanie), na zębach gromadzi się kamień, który trzeba usunąć metodami nie dostępnymi w domu – scalerem, który nazywamy inaczej ultradźwiękami. Osadu też nie da się usunąć domowymi metodami, a wygląda on bardzo nieestetycznie – to ten ciemnobrązowy lub żółty nalot na zębach, który usuwamy za pomocą piaskowania.
Co to jest piaskowanie? Na czym ono polega?
Jest to metoda oczyszczania zębów z przebarwień za pomocą specjalnego piasku, wody i powietrza, którymi pod ciśnieniem działa się na powierzchnię zębów. Jest to najlepsza poznana metoda dokładnego oczyszczania zębów.
Skąd się bierze piasek do zabiegów higienizacyjnych?
Niestety muszę rozczarować tych, którzy myślą, że bierzemy piasek z plaż jakichś egzotycznych kurortów. Piasek, którego używamy w gabinecie, to tak naprawdę proszek dwuwęglanu sodu.
Czy piaskowanie nie niszczy zębów?
Nie, to bardzo bezpieczna i sprawdzona metoda.
Po co fluoryzuje się zęby? Czy można to zrobić samemu?
Fluoryzacja jest niezbędna, gdyż wzmacnia powierzchnie zębowe poprzez wbudowywanie fluoru w szkliwo. Oczywiście fluor można stosować w domu. Zalecam używanie specjalnych środków z fluorem raz w tygodniu, na noc. Fluoryzacja w gabinecie ma tą przewagę, że nakładamy fluor na dokładne oczyszczone zęby, przez co jego wchłanianie jest dużo lepsze.
Co to jest scaling?
Jest to metoda usuwania kamienia za pomocą ultradźwięków. Higienistka, specjalną końcówką, która wydziela niezauważalne drgania, rozbija kamień. Jest to bardzo bezpieczna metoda.
Kto może poddać się higienizacji zębów a kto nie?
Zabiegom higienizacji może poddać się każdy. Trzeba tylko zwrócić uwagę na to, że Pacjentom z rozrusznikiem serca kamień usuwa się ręcznie, a nie ultradźwiękami. Pacjentkom ciężarnym zaleca się usunięcie kamienia w drugim trymestrze ciąży.
Dlaczego została Pani higienistką?
Jestem higienistką od 3 lat, a od 2 lat pracuję w Galerii Uśmiechu. Bardzo lubię ten zawód. O jego wyborze, jak o wielu rzeczach w życiu, zdecydował przypadek - na jego naukę namówiła mnie koleżanka. Tak naprawdę nigdy nie żałowałam tej decyzji – nie wyobrażam sobie robienia czegokolwiek innego! Lubię widzieć, jak Pacjenci wychodzą ode mnie z gabinetu z uśmiechem na twarzy, naprawdę zadowoleni. Daje mi to ogromną satysfakcję.
Pani Barbara w wolnym czasie czyta książki, spotyka się ze znajomymi i chodzi do kina. Uwielbia komedie, natomiast bardzo boi się horrorów. Kocha góry, szczególnie Tatry – ceni sobie spokój i ciszę w nich panującą, a także niesamowitą atmosferę Zakopanego. Lubi tam jeździć, bo to tam tak naprawdę wypoczywa. Uwielbia także słuchać góralskiej gwary, która coraz lepiej jej wychodzi.